Kể từ khi Luật Đất đai 2024 chính thức có hiệu lực, một trong những điểm đổi mới được người dân quan tâm nhất chính là việc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) có thể ghi tên nhiều người cùng sở hữu. Đây được xem là bước tiến quan trọng, phản ánh đúng thực tế ngày càng phổ biến về đồng sở hữu tài sản và giúp quản lý đất đai minh bạch hơn.
1. Quy định mới về cấp Giấy chứng nhận
Theo Khoản 2, Điều 135 Luật Đất đai 2024, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất được cấp cho người có đủ điều kiện hợp pháp và có nhu cầu đăng ký.
Trường hợp người sử dụng đất có nhiều thửa đất nông nghiệp trong cùng một phường hoặc thị trấn, họ có thể yêu cầu gộp các thửa đó vào cùng một sổ đỏ để tiện quản lý.
Đặc biệt, khi một thửa đất hoặc tài sản gắn liền với đất có nhiều người cùng sở hữu, pháp luật cho phép hai cách xử lý linh hoạt:
- Mỗi người có thể được cấp Giấy chứng nhận riêng, thể hiện phần quyền của mình.
- Hoặc, nếu các bên có thỏa thuận, Nhà nước sẽ cấp một sổ chung, ghi rõ tên tất cả những người đồng sở hữu và trao cho người đại diện hợp pháp giữ bản chính.
2. Không giới hạn số người cùng đứng tên
Điểm mới đáng chú ý nhất là sổ đỏ mẫu mới không giới hạn số lượng người được ghi tên, miễn họ đều có quyền sử dụng hoặc quyền sở hữu hợp pháp đối với thửa đất.
Cách làm này giúp tránh tình trạng tranh chấp, tạo công bằng và minh bạch trong các trường hợp mua bán chung, thừa kế, hoặc tài sản thuộc hộ gia đình.
Các thành viên đồng sở hữu có thể tự thống nhất việc ghi tên, phân chia quyền và nghĩa vụ. Cơ quan đăng ký đất đai sẽ căn cứ theo hồ sơ, hợp đồng hoặc văn bản công chứng hợp lệ để xác nhận và ghi vào sổ. Đây là cơ chế rõ ràng, khắc phục hạn chế lâu nay trong việc xác định thành viên hộ gia đình có quyền sử dụng đất.
3. Sổ đỏ tích hợp mã QR – bước tiến số hóa thông tin đất đai
Phiên bản sổ đỏ mới được tích hợp mã QR, cho phép người dân tra cứu nhanh toàn bộ thông tin về:
- Diện tích, loại đất, mục đích sử dụng,
- Nghĩa vụ tài chính,
- Danh sách người đồng sở hữu.
Chỉ cần quét mã QR, các dữ liệu sẽ hiển thị đầy đủ và chính xác, giúp việc quản lý, kiểm tra và giao dịch trở nên thuận tiện, minh bạch và an toàn hơn. Đây là bước tiến quan trọng trong quá trình chuyển đổi số ngành địa chính.
4. Lợi ích và lưu ý khi đồng sở hữu
Theo các chuyên gia pháp lý, việc cho phép nhiều người cùng đứng tên trên sổ đỏ giúp phản ánh đúng bản chất quyền sở hữu thực tế. Nhiều gia đình, bạn bè hoặc nhóm đầu tư cùng mua đất – nay đều có thể được pháp luật công nhận chính thức mà không cần chọn một người đại diện duy nhất như trước.
Tuy nhiên, đồng sở hữu cũng kéo theo nghĩa vụ và trách nhiệm chung. Khi chuyển nhượng, thế chấp, cho thuê hay tặng cho, tất cả những người có tên trên sổ phải cùng ký hoặc ủy quyền hợp lệ. Nếu thiếu sự đồng thuận, giao dịch sẽ không có giá trị pháp lý.
5. Hướng tới hệ thống quản lý hiện đại, minh bạch
Bộ Tài nguyên và Môi trường hiện đang hoàn thiện mẫu sổ đỏ điện tử mới, đồng bộ với hệ thống quản lý dữ liệu đất đai quốc gia. Các hướng dẫn cụ thể về thủ tục cấp sổ trong trường hợp nhiều người cùng sử dụng đất cũng đang được ban hành để triển khai thống nhất trên toàn quốc.
Tổng kết
Việc cho phép nhiều người cùng đứng tên trên sổ đỏ là một trong những điểm cải cách đáng chú ý của Luật Đất đai 2024. Quy định này không chỉ tạo thuận lợi cho người dân trong việc đăng ký quyền sở hữu, mà còn góp phần nâng cao tính minh bạch, giảm tranh chấp và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan.
Sổ đỏ mẫu mới – với mã QR và cơ chế đồng sở hữu linh hoạt – đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ của hệ thống quản lý đất đai Việt Nam trên hành trình hiện đại hóa và số hóa toàn diện.
